Trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat davası, en az bir motorlu aracın katıldığı bir kazada ölüm, yaralanma gibi bedensel zararlar ile üçüncü kişilere ait ev, araba, arazi gibi malvarlıklarında meydana gelen zararlarının giderilmesi amacıyla zarara uğrayan kişiler tarafından trafik kazasında sorumluluğu bulunanlara karşı açılan bir tazminat davası türüdür. Trafik kazası tazminatı, uygulamada hem bedensel hem de malvarlığı zararlarını ifade etmek üzere kullanılmaktadır.
A.MADDİ HASARLI TRAFİK KAZALARINDA TAZMİNAT
Maddi Hasarlı Trafik Kazalarında, zorunlu trafik sigortası kapsamında hatalı olan sürücünün kullandığı aracın poliçe düzenleyicisi durumundaki sigorta şirketi tarafından her yıl belirlenen oran dahilinde hatasız olan tarafın kazadan kaynaklanan zararı ortadan kaldırılır. Bu genelde üç şekilde olur:
1- Hasarın Giderilmesi:
Sigorta anlaşmalı olduğu yetkili servis, servis, tamirci atölyesi üzerinden hasarda zarar gören parçaların değiştirilmesi ya da onarılması yoluyla hallolur. Şayet sigortanın anlaşmalı olduğu yerle çalışmak istemezseniz, kendi anlaştığınız yerde onarımı gerçekleştirip sigortanın tayin edeceği eksperden alacağınız rapor doğrultusunda sigorta şirketinden masraflarınızı talep edebilirsiniz.
2- Değer kaybının ödenmesi:
Değer kaybı, kazada zarar gören aracın, piyasasında kaybettiği değeri ifade eder.
Değer Kaybı’nın karşılanması için öncelikle değer kaybının tespitine yönelik olarak araç değer kaybı davası açması veya Sigorta Tahkim komisyonuna başvuru yapılması gerekir. Bu davanın hukuki dayanağı Borçlar Kanunu’nun 122. maddesidir. Bu maddeye göre araca zarar veren kişi bir kusuru olmadığını ispat etmek zorundadır. Eğer ispat edemiyorsa araçta meydana gelen zarar kaybını ödemekle yükümlü olacaktır. Burada başvuru tercihinin Sigorta Tahkim Komisyonundan kullanılması halinde, Sigorta Şirketine başvuru yapılma zorunluluğu olduğunu unutmamak gerekir. Aksi halde başvurunuz reddedilir. Sigorta tahkime gidilebilmesi için ilk şart Sigorta Şirketine müracaat edilmiş olmasıdır.
Araç değer kaybının talep edilmesi için geçerli süre 2 yıldır. Yani 2 yıl içinde tahkim ya da mahkeme yoluyla talep etmediğiniz haklarınızı kaybedersiniz.
Değer tespit ve tazminat davası açılabilmesi ya da talep edilebilmesi için ilk koşul, karşı tarafın kazada kusurlu olmasıdır. İkinci koşul ise araçta onarım yapılan kısımların ve parçaların, kaza öncesi sağlam ve orijinal olması gerekiyor.
Kural olarak, yanlış bilinenin aksine her kaza ya da tramer kaydı aracın değerinin düşmesine neden olmaz. Bir aracın değer kaybına uğraması için kaporta ve iskeletinde hasar meydana gelmiş olması ve bu hasarın aracın değerinde azalma meydana getirir kanaati oluşturması gerekir. Far, tampon, jant ya da mekanik aksamda meydana gelecek hasarlar değer kaybı oluşturmaz. Hatta aksine mekanik aksamın değiştirilmesi aracın değerini yükseltir.
Değer kaybı hesaplanırken kaportada yer alan her aksam ayrı bir çarpanla hesaplanır. Kaynaklı parçanın onarımı ya da değişimi ile vidalı parçanın onarımı ya da değişimi arasında fark vardır. Ön çamurlukların değişimi ya da onarımı ile arka çamurlukların onarımı farklı hesaplanır.
Hesaplanacak olan değer kaybı sigorta kapsamında, sigorta poliçesinin yetersiz gelmesi durumunda hatalı olan araç işleteni tarafından ödenir.
Değer kaybını talep edebilmek için gerekli olan belgeler ;
- noterden avukat adına çıkarılmış vekaletname
- sözleşme
- kaza tespit tutanağı
- maddi hasarlı kazaya ilişkin fatura ve varsa diğer belgeler
- araç ruhsatları
- taraf ehliyetleri
- sigorta poliçeleri
- kazalı araca ilişkin çekilmiş fotoğraflar
- varsa onarım aşaması fotoğrafları
3- Eksik Ödemeden kaynaklanan zararın telafisi:
Sigorta şirketinin aracınızın pert olması durumunda şayet aracınızın kasko değeri yoksa ödeyeceği rakamlar genelde piyasanın altında olmaktadır. Örneğin 5.000 TL. aldığınız bir motosikletin, %100 haklı olduğunuz bir kazada pert olduğunu, sigortanın bu yönde işlem yaptığını kabul edelim. 5.000 TL. aldığınız motor için sigorta şirketinin size yapacağı ödeme yarısı ya da biraz daha üstü olacak, ayrıca motorun kalan hurdasını size yine belli bir bedelle hibe edecektir. Eksik ödenen kısmı sorumlu sigorta şirketinden talep ve tahsil edebilirsiniz.
- YARALAMALI TRAFİK KAZALARINDA TAZMİNAT
Yaralamalı trafik kazalarında, geçici iş göremezlik veya vücut bütünlüğünün bozulması şeklinde iki tip sonuç meydana çıkacaktır.
Kaza neticesinde geçici iş göremezliği raporu alınması halinde, rapor süresince belgelediğiniz gelir miktar oranında tazminat alabilirsiniz.
Vücut bütünlüğünüzün bozulması durumunda; sakatlık oranınız başta olmak üzere, yaşınız, geliriniz, sosyal durumunuz, kazanın detayları gibi bir çok faktör sizin alacağınız tazminatın miktarını belirleyecektir.
Tazminat talebi için istenecek belgeler;
- Trafik kazası tespit tutanağı,
- Tam teşekküllü hastaneden alınan ve sakatlığın derecesini gösteren rapor,
- İlk müdahalenin yapıldığı hastaneden alınacak epikriz raporu,
- Sakat kalan kişinin gelir durumunu gösteren belge,
- Savcılık evrakları dosyanızın açılması için gerekli belge,
- Öğrenciler için öğrenci olduğunu gösterir belge olarak sıralayabiliriz.
C.ÖLÜMLÜ TRAFİK KAZALARINDA TAZMİNAT
Ölümlü trafik kazalarında, trafik kazalarında ortaya çıkan tazminat konularından farklı olarak kazanın tipi ya da oluş şekli, kazanın yapısı, ölen kişinin kusuru gibi unsurlar ikinci planda kalır.
Yargıtay içtihat kararlarında “ölen kişinin kusuru olabilir ancak bakmaya mükellef olduğu kişilerin kusuru yoktur.” şeklinde geçmektedir. Bu kurumun maksadı ölen kişinin bakmakla mükellef olduğu kişilerin, onun yokluğunda mahrum kalacakları desteğin sigorta eli ile karşılanmasıdır. Bu nedenle “Destekten Yoksun Kalma Tazminatı” adı altında ödenmektedir. Sigorta kapsamı üçüncü kişilerin mağduriyetini gidermek olduğundan, trafik kazalarında ölen kişilerin yakınları bu kapsama girmektedir.
Vefat durumu halinde başlangıçta istenen belgeler şunlardır;
- Trafik kazası tespit tutanağı,
- Savcılık evrakları,
- Ölüm muayene raporu,
- Vukuatlı aile nüfus kayıt örneği,
- Veraset ilamı,
- Ölen kişinin gelir durumunu gösteren belge olarak sıralayabiliriz.
Yukarıda açıklamış olduğumuz maddi hasarlı, yaralamalı ve ölümlü trafik kazaları sonrası açılan tazminat davalarına ilişkin hukuk büromuz müvekkillerinin haklarını en güzel biçimde koruyarak gerekli avukatlık hizmetini sağlamaktadır.